stanowisko: profesor
pokój: 122 telefon: 444 33 21
konsultacje: czwartek 13.00-14.00 (fot. Cezary Aszkiełowicz)
UWAGA!!! SEMINARIUM: Pierwsze seminarium w roku akademickim 2009/2010 odbędzie się w dniu 8 października 2009 r. w sali 007 o g. 16.30 - OBECNOŚĆ WSZYSTKICH OBOWIĄZKOWA!!! Wiodący temat seminarium magisterskiego: PROCESY MIGRACYJNE W ŚWIECIE W XX WIEKU oraz POMORZE ZACHODNIE W OKRESIE PRZEŁOMU 1933-1956 r. Od kandydatów wymagana jest dobra znajomość co najmniej jednego języka obcego, najlepiej niemieckiego lub rosyjskiego, ewentualnie też angielskiego lub innych.
*** Jan M. Piskorski (*1956) jest profesorem historii porównawczej Europy na Uniwersytecie Szczecińskim i członkiem wielu rad naukowych oraz kolegiów redakcyjnych, między innymi Muzeum Narodowego w Szczecinie (przewodniczący), Niemieckiego Instytutu Historycznego w Warszawie, Przeglądu Historycznego (Warszawa). Był także profesorem gościnnym na uniwersytetach w Halle, Moguncji i Osnabrücku w Niemczech, przewodniczącym Rady fundacji praw człowieka "Humanity in Action, Poland", członkiem komitetu redakcyjnego German History (Londyn) oraz przez ponad dziesięć lat dyrektorem Wydawnictwa PTPN w Poznaniu. Specjalizuje się głównie w dziejach kolonizacji i migracji, historii dziejopisarstwa oraz historii Europy Środkowo-Wschodniej. Publikuje między innymi w Austrii, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, Szwajcarii i USA.
Jan M. Piskorski (born 1956) is professor for comparative history of Europe at the University of Szczecin, and member of several research institute boards and editorial boards, including, among others German Historical Institute in Warsaw and Przegląd Historyczny (Warsaw). He has also been a visiting professor at the Universities of Halle, Mainz and Osnabrück in Germany, chair of the Advisory Board of the "Humanity in Action, Poland" Foundation, member of the editorial board of German History (London) and over ten years a director of the Publishing House of PTPN in Poznań. He specializes principally in the history of colonization and migration, the history of historical writing, and the history of East Central Europe. He publishes among others in Austria, Germany, Great Britain, Spain, Switzerland and the USA. B I B L I O G R A F I AKSIĄŻKI
Miasta Księstwa Szczecińskiego do połowy XIV wieku, Warszawa: PWN 1987; wyd. 2: Poznań-Szczecin: PTPN & MN (Szczecin) 2005. Rec.: H. Samsonowicz, w: Kwartalnik Historyczny 94/4, 1987, s. 182-184; R. Benl, w: Baltische Studien NF 74, 1988, s. 132-135; R. Marciniak, w: Zapiski Historyczne 54/4, 1989, s. 140-142; J. Zdrenka, w: Zeitschrift für Ostforschung 39, 1990, s. 97-100. Książka otrzymała nagrodę Instytutu Zachodniego za 1987 rok.
Kolonizacja wiejska Pomorza Zachodniego w XIII i w początkach XIV wieku na tle procesów osadniczych w średniowiecznej Europie, Poznań: PTPN 1990; wyd. 2: 2005. Rec.: E. Włodarczyk, Pełzająca germanizacja, Kurier Szczeciński nr 49 (78.959), 10.3.1992, s. 7; W. Bukowski, w: Inter Finitimos. Informator Naukowy do Badań nad Stosunkami Polsko-Niemieckimi 1, 1992, s. 23-24; A. Krzemiński, w: Polityka nr 34 (1842), 22.8.1992, s. 9; G. Labuda, Kolonizacja odkolonizowana, Odra 33/7-8, 1993, s. 113; idem, w: Roczniki Historyczne 58, 1992, s. 118-120; J. Walachowicz, w: Czasopismo Prawno-Historyczne 44/1-2, 1992, s. 201-202; R. Marciniak, w: Zapiski Historyczne 59/1, 1994, s. 137-140; R. Benl, w: Baltische Studien NF 84, 1998, s. 123-125.
Polska Mieszka I. W tysiąclecie śmierci twórcy państwa i Kościoła polskiego (25 maja 992-25 maja 1992), red. & przedmowa JMP, Poznań: Wydawnictwo PAN 1993; wyd. 2 zmienione: Civitas Schinesghe. Mieszko I i początki państwa polskiego, Poznań-Gniezno: OWN-PAN, Muzeum PPP & PTPN 2004. Rec.: J. Žemlička, w: Český časopis historický 92/4, 1994, s. 800; P. Wilczyński, w: Kwartalnik Historyczny 101/4, 1994, s. 111-114.
Szczecin. Zarys historii, JMP & B. Wachowiak, E. Włodarczyk; red. JMP, Poznań: PTPN 1993, wyd. 2: 1998; wyd. 3 zmienione: 2002. Stettin. Kurze Stadtgeschichte, JMP & B. Wachowiak, E. Włodarczyk; red. JMP, tłum. E. Janus, A. Warnecke, Poznań: PTPN 1994; wyd. 2: 1998. A Short History of Szczecin, JMP & B. Wachowiak, E. Włodarczyk, red. JMP, tłum. K. Wilson, Poznań: PTPN 2002. Rec.: M. Ciepła, Szczecin w podręczniku, Pogranicza nr 1, 1994, s. 84-85; E. Schubbe, Pommerns Hauptstadt von Polen gewürdigt, Kulturpolitische Korrespondenz nr 919, 25.11.1994, s. 30-31; I. Röskau-Rydel, w: Inter Finitimos. Informator Naukowy do Badań nad Stosunkami Polsko-Niemieckimi nr 9, 1996, s. 24-25 & 27-28; K. Conrad, w: Baltische Studien NF 82, 1996, s. 175-176; A. Antoniszyn, 25 wieków – 176 stron, Gazeta na Pomorzu (zachodniopomorski dodatek Gazety Wyborczej) nr 194, 20.8.1998; E. Schubbe, w: Kulturpolitische Korrespondenz nr 1061, 5.12.1998, s. 22.
T. Tyc, Z średniowiecznych dziejów Wielkopolski i Pomorza. Wybór prac i posłowie JMP, Poznań: PTPN 1997. + Bogata twórczość krótkiego życia, s. 305-332. Rec.: M. Krzoska, w: Roczniki Historyczne 63, 1997, s. 188-189; G. Labuda, w: Kwartalnik Historyczny 106/1, 1999, s. 72-74; J. Zdrenka, w: Baltische Studien NF 84, 1998, s. 148.
Homines et societas. Czasy Piastów i Jagiellonów. Studia historyczne ofiarowane Antoniemu Gąsiorowskiemu w sześćdziesiątą piątą rocznicę urodzin, red. T. Jasiński, T. Jurek & JMP, Poznań: PTPN 1997. + Wstęp jawny, zwany początkiem księgi pamiątkowej Profesora Antoniego Gąsiorowskiego, s. 7-13. + Wieś w dobrach klasztoru kołbackiego w połowie XIV wieku (ze szczególnym uwzględnieniem ciężarów chłopskich), s. 87-101.
Pomorze poprzez wieki, red. & współautor JMP, tłum. B. Grunwald-Hajdasz, Szczecin: Zamek Książąt Pomorskich 1999. Pommern im Wandel der Zeiten, red. & współautor JMP, tłum. A. Warnecke, Szczecin: Zamek Książąt Pomorskich 1999. Rec.: S. Bratkowski, Pomorze wspólnych dziejów, Rzeczpospolita. O książkach nr 73 (5470), 31.12.1999-2.1.2000, s. G II; C. Obracht-Prondzyński, w: Acta Cassubiana 1, 1999, s. 407-410; idem, Synteza dziejów Pomorza Zachodniego, Kurier Bytowski nr 40 (369), 7.10.1999, s. 17; fig [=G. Filip], w: Forum Akademickie nr 4 (80), kwiecień 2000, s. 62; R. Gałaj, w: Przegląd Zachodniopomorski 44/3, 2000, s. 232-234; B. Breza, w: Roczniki Gdańskie nr 1, 2000, s. 186-187; I. Garbe, w: Kirchenzeitung. Evangelisches Wochenblatt für Mecklenburg-Vorpommern nr 3, 16.1.2000, s. 6; E. Schubbe, M. Hammermeister, Pommern im Wandel der Zeiten, Die Pommersche Zeitung 5.8.2000, s. 3; E. Schubbe, w: Kulturpolitische Korrespondenz nr 1114, 15.6.2000, s. 29-30; idem, Zur Geschichte Pommerns, Deutscher Ostdienst nr 27, 7.7.2000, s. 8; idem, Brückenschlag zwischen Deutschen und Polen, Deutschland Direkt Online. Konservativ orientiertes politisches Monatsmagazin, http://www.deutschland-direkt.de, lipiec-sierpień 2000; M. Hammermeister, Pommern im Wandel der Zeiten. Polnisch-deutsches Kompendium pommerscher Geschichte mit EU-Mitteln, Pommern. Zeitschrift für Kultur und Geschichte 38/3, 2000, s. 46; W. Kessler, w: Nordost-Archiv. Zeitschrift für Regionalgeschichte NF 9/2, 2000, s. 612-613; R. Benl, w: Baltische Studien NF 86, 2000, s. 167-168; (Rem), Muza dla Zamku, Gazeta na Pomorzu (zachodniopomorski dodatek Gazety Wyborcza) 18.1.2000; J. Dąbrowa, Odległe echa i historia utraty, Głos Pomorza nr 36 (174), 24.9.2001; J. Schmädeke, Kurz und bündig, Tagesspiegel (Berlin) 23.7.2001; MP [=Miroslav Polívka], w: Český časopis historický 99/1, 2001, s. 143-144; Deutsch-polnisches Buch zur Geschichte Pommerns, Schweriner Volkszeitung nr 235-236, 9.10.2001, s. 5; EB [=H. Maass], Pommersche Historie aufgearbeitet, Pasewalker Zeitung 17.1.2001, s. 15; idem, Pommersche Historie aufgearbeitet, Haff-Zeitung 18.1.2001, s. 14; HM [=H. Maass], Wem gehört Pommerns Geschichte, Pasewalker Stadtanzeiger 7/2, 30.1.2001, s. 7; J. Tremper, Land am Meer war mehr als ein Zankapfel. Zum Buch "Pommern ..", HeimatKurier. Regionalbeilage des Nordkurier, der Schweriner Volkszeitung und der Norddeutschen Neuesten Nachrichten (Anklam) nr 11, 13.3.2001, s. IV; W. Wieczorek, Dzieje Pomorza Zachodniego, Więź nr 8-9 (526-527), 2002, s. 170-174. Książka otrzymała nagrodę "Klio" Porozumienia Wydawców Książki Historycznej za rok 1999.
„Deutsche Ostforschung” und „polnische Westforschung” im Spannungsfeld von Wissenschaft und Politik. Disziplinen im Vergleich, red. JMP & J. Hackmann, R. Jaworski, Osnabrück: fibre Verlag 2002. Rec.: B. Białkowski, w: H-Soz-u-Kult 28.05.2003, w: http://hsozkult.geschichte.hu-berlin.de/rezensionen/2003-2-120; W. Rohrer, w: Rundbrief der Arbeitsgemeinschaft Theorie in der Archäologie 2/1, 2003, s. 21-25; C. Kraft, w: Journal of Baltic Studies 34/4, 2003, s. 474-478; M. Wojciechowski, w: Kwartalnik Historyczny 110/4, 2003; P.O. Loew, w: Osteuropa nr 4, 2004, s. 119-120; C. Kraft, Przegląd Historyczny 95/1, 2004, s. 131-133.
Historiographical Approaches to Medieval Colonization of East Central Europe. A Comparative Analysis Against the Background of Other European Inter-ethnic Colonization Processes in the Middle Ages, red. JMP, New York: Colorado University Press & Columbia University Press 2002 [East European Monographs 611]. + After Occidentalism: The Third Europe Writes Its Own History. Instead of an Introduction, s. 7-23. + The Medieval „Colonization of the East” in Polish Historiography, s. 97-105.
Pomorze plemienne. Historia – archeologia – językoznawstwo, Poznań-Szczecin: Sorus & MN (Szczecin), PTPN 2002. Rec.: M. Janowski, w: Mówią Wieki nr 6 (522), 2003, s. 64; E. Rzetelska-Feleszko, w: Slavia Occidentalis 60, 2003, s. 144-148; E. Kowalczyk, w: Przegląd Historyczny 94/4, 2003, s. 481-485; A. Paroń, w: Questiones Medii Aevi Novae 8, 2003, s. 400.
Polacy i Niemcy. Czy przeszłość musi być przeszkodą? (wokół dyskusji o wysiedleniach i tzw. Centrum przeciw Wypędzeniom), Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 2004. Vertreibung und deutsch-polnische Geschichte. Eine Streitschrift, tłum. A. Warnecke, Osnabrück: fibre 2005 [Veröffentlichungen der Deutsch-Polnischen-Gesellschaft Bundesverband e.V. 8]; wyd. 2: 2007. Rec.: P. Bojarski, w: Gazeta Wyborcza/Poznań 28.05.2004; M. Rybiński, w: Rzeczpospolita 13.08.2004; I. Statnik, Z białego koła, Pogranicza nr 5, 2004, s. 122-124; M. Krzoska, w: Inter Finitimos. Informator Naukowy do Badań nad Stosunkami Polsko-Niemieckimi nr 2, 2004, s. 231; K-P. Friedrich, w: Nordost-Archiv 14, 2005, s. 375-379; W. Markiewicz, w: Przegląd Zachodni 62/1 (318), 2006, s. 233-234; R. Baag, P. Wieczorkiewicz, w: Deutschlandfunk 2.01.2006; w: Junge Freiheit nr 8, 17.02.2006; K. Lau, Schmerzhafte Diskussionen, Das Parlament nr 20, 15.05.2006; M. Stickler, Stein des Anstosses: Jan Piskorskis Kritik am „Zentrum gegen Vertreibungen”, Frankfurter Allgemeine Zeitung 28.07.2006, s. 9; J. Schmädeke, w: Der Tagesspiegel 4.09.2006; A. R. Hofmann, w: Sehepunkte. Rezensionjournal für die Geschichtswissenschaft 6/4, 2006; idem, w: Zeitschrift für Ostmitteleuropa-Forschung 55/1, 2006, s. 121-123; Ch. Stelzer, Vertreibung aus Sicht eines Polen, Nordkurier 16.09.2006; J. Pilet, Ein polnisches Reisetagebuch, Cicero nr 12, 2006; T. Urban, w: Osteuropa nr 11-12, 2006, s. 317; L.A. [=Sebastian Lasch], w: Zeitschrift für Politikwissenschaft 14.11.2006, s. 1055; H. Derks, A Polish Protest, The European Legacy 12/5, 2007, s. 615-617; R. Ohliger, w: H-Soz-u-Kult 15.04.2008, w: http://hsozkult.geschichte.hu-berlin.de/rezensionen/2008-2-040; Eine Einbahnstraße in der historischen Darstellung? Vertreibung und deutsch-polnische Geschichte – eine Streitschrift von Jan M. Piskorski, cz. 1-2, Die Pommersche Zeitung nr 14/2008 i 15/2008 z 5 i 12.04.2008 r.
K. Potkański, Pisma pośmiertne, wyd. K. Bujak, posłowie JMP, Poznań: PTPN 2004. + Karol Potkański – u źródeł transformacji ustrojowej i gospodarczej Polski w wiekach średnich (posłowie), s. 637-642.
Kontinuitäten und Brüche: Lebensformen – Zuwanderer – Alteingesessene 500-1500, red. K. Kaser, D. Gramshammer-Hohl, JMP, E. Vogel, Klagenfurt: Wieser Verlag [Wieser Enzyklopädie des Europäischen Ostens 12] (w druku – jesień 2008) + współautor: Einleitung + Migrations-, Kolonisations- und Assimilationsprozesse im östlichen Europa des Mittelalters. + Ethnischer Wandel im mittelalterlichen Ostmittel- und Osteuropa.
ARTYKUŁY, ROZPRAWY I ARTYKUŁY RECENZYJNE
Wkrzanie, w: J. Strzelczyk (red.), Słowiańszczyzna połabska między Niemcami a Polską, Poznań 1981, s. 223-228.
Z dziejów politycznych Wkrzan, Przegląd Zachodniopomorski 25/1, 1981, s. 43-56.
U początków miast na Pomorzu Zachodnim, Jantarowe Szlaki nr 2 (184), 1982, s. 16-20.
Lokacje miast księstwa szczecińskiego do połowy XIV wieku, Jantarowe Szlaki nr 1 (187), 1983, s. 17-27.
Zasób i działalność Archiwum Miejskiego w Roztoce (Rostock), Archeion 76, 1983 (Warszawa), s. 155-160.
Położenie przedlokacyjnego „Gryfina”. Przyczynek do dziejów wików zachodniopomorskich, Roczniki Historyczne 50, 1984, s. 153-163.
Rozmieszczenie i zasięg osadnictwa Wkrzan w świetle źródeł pisanych, językowych i archeologicznych, Materiały Zachodniopomorskie 26, 1980 (1984), s. 201-260.
Błyskotliwa kariera rodziny Wobberminów. Z dziejów patrycjatu gryfińskiego i szczecińskiego w XIV-XVI wieku, Przegląd Historyczny 76/3, 1985, s. 439-456. Die steile Kariere der Familie von Wobbermin. Ein Beitrag zur Geschichte des Greifenhagener und Stettiner Patriziats im 14.-16. Jahrhundert, Acta Poloniae Historica 58, 1988, s. 5-31.
O początkach i czasie lokacji Nowego Warpna, Materiały Zachodniopomorskie 27, 1981 (1985), s. 179-200. Por. J. Spors, W sprawie początków Nowego Warpna, Materiały Zachodniopomorskie 31, 1985 (1989), s. 193-206; JMP, Jeszcze o początkach Nowego Warpna (w odpowiedzi Józefowi Sporsowi), Materiały Zachodniopomorskie 31, 1985 (1989), s. 207-215; J. Spors, Jeszcze w sprawie początków Nowego Warpna, Materiały Zachodniopomorskie 34, 1988, s. 99-106.
Artykuły w: Słownik Starożytności Słowiańskich, t. 7, z. 2, Wrocław 1986: Brzeżanie (s. 543-544); Bytyńcy (s. 561-562); Chudzicy (s. 593-594); Chyżanie (s. 596-597); Czrezpienianie (s. 610-611); t. 8, z. 1, Wrocław 1991: Dalemińcy (s. 11-12); Dobna (s. 48-49); Dołężanie (s. 63-64); Doszanie (s. 65-66); Gana (s. 142); Gera (s. 144-145); Głomacze (s. 156-157); t. 8, z. 2, Wrocław 1996: Białoboki (s. 271-272); Penkun (s. 504-505); Quetzin (s. 534-535); Trzebiatów nad Dołężą (s. 593-594); Widuchowa (s. 604-605).
Prawo magdeburskie w miastach Pomorza Zachodniego od XIII do XVIII wieku, w: J. Strzelczyk (red.), Niemcy-Polska w średniowieczu, Poznań 1986, s. 255-263. Por.: R. Benl, Deutschland und Polen im Mittelalter. Anmerkungen zu einem Sammelband, Zeitschrift für Ostforschung 40/3, 1991, s. 398-412 (405 n. & 412). U źródeł legendy o domniemanej bitwie koło Dąbia w 1121 roku, Ziemia 1983 (1986), s. 373-377.
Inwentarz posiadłości klasztoru kołbackiego z 1348 roku, Roczniki Historyczne 53, 1987, s. 137-161.
Średniowieczne umocnienia miast zachodniopomorskich (w związku z pracami Ewy Lukas), Studia Źródłoznawcze 30, 1987, s. 173-179.
Z najnowszych badań nad historią klasztorów zachodniopomorskich w średniowieczu (w związku z pracami B. Popielas-Szultki, Gospodarstwa własne cystersów zachodniopomorskich do połowy XIV wieku, Słupskie Prace Humanistyczne 1, 1980, s. 23-42; Rozwój gospodarczy dominium bukowskiego od połowy XIII do połowy XVI wieku, Słupsk 1980; Regesty dokumentów klasztoru cystersów w Kołbaczu, Informator archiwalny Archiwum Państwowego w Szczecinie nr 12, 1983, s. 5-37; Fundacja klasztoru norbertanek a początki lokacyjnego Słupska, Rocznik Słupski, 1982/83, s. 30-52), Roczniki Historyczne 53, 1987, s. 167-179.
Brandenburskie „Kietze” (chyże) – instytucja pochodzenia słowiańskiego czy „produkt” władzy askańskiej?, Przegląd Historyczny 79/2, 1988, s. 301-329.
Najstarsze i wczesne dzieje Słowiańszczyzny w nowym ujęciu nauki czeskiej (w związku z książką Z. Váni, Die Welt der alten Slawen, Praha 1983), Slavia Antiqua 31, 1985 (1988), s. 287-307.
Breslau – eine Hansestadt in Schlesien, w: J. Bracker, V. Henn, R. Postel (red.), Die Hanse. Lebenswirklichkeit und Mythos, t. 1, Hamburg 1989, s. 297-299; wyd. 2 zmienione: Lübeck 1998, s. 407-410; wyd. 3 zmienione: Lübeck 1999, s. 407-410.
Inedita do X tomu kodeksu dyplomatycznego Pomorza Zachodniego (w związku z 10. tomem Pommersches Urkundenbuch, bearb. von K. Conrad, Köln-Wien 1984, cz. 1-2), Zapiski Historyczne 54/2-3, 1989, s. 83-92.
Teorie wyjaśniające zanik Słowian w Brandenburgii i krajach sąsiednich (próba klasyfikacji typologicznej dotychczasowych poglądów historiografii), w: B. Wachowiak (red.), Dzieje Brandenburgii i Prus w historiografii, Warszawa 1989, s. 185-196.
Kazimierz Tymieniecki w opiniach historyków niemieckich, w: J. Strzelczyk (red.), Kazimierz Tymieniecki (1987-1968). Dorobek i miejsce w mediewistyce polskiej, Poznań 1990, s. 135-142.
Przeciw nacjonalizmowi w badaniach naukowych nad przeszłością stosunków polsko-niemieckich (w związku z książką B. Piotrowskiego, O Polskę nad Odrą i Bałtykiem. Myśl zachodnia i badania niemcoznawcze Uniwersytetu Poznańskiego 1919-1939, Poznań 1987), Przegląd Historyczny 81/1-2, 1990, s. 319-324.
Die deutsche Ostsiedlung des Mittelalters in der Entwicklung des östlichen Mitteleuropa, Jahrbuch für die Geschichte Mittel- und Ostdeutschlands 40, 1991, s. 27-84.
Die deutsche und deutschrechtliche Kolonisation des 12. bis 14. Jahrhunderts in Ostmitteleuropa, Geschichte in Wissenschaft und Unterricht 42, 1991, s. 203-219.
Miasto środkowopołabskie na przełomie czasów słowiańskich i niemieckich (w związku z pracą W. Schicha, Slavic Proto-Towns and the German Colonial Towns in Brandenburg, w: The Comparative History of Urban Origins in Non-Roman Europe: Ireland, Wales, Denmark, Germany, Poland and Russia from the Ninth to the Thirteenth century, ed. by Z. B. Clarke and A. Simms, Oxford 1985), Zapiski Historyczne 56/1, 1991, s. 104-110.
O „niemieckim szaleństwie” w roku niemieckiego zjednoczenia, Odra 31/5, 1991, s. 23-29.
Odzyskane ziemie utracone, Odra 31/10, 1991, s. 12-19; wyd. 2: Tygodnik Powszechny nr 1, 1992. Por. K. Guzikowski, Pomorze Zachodnie – Polska. Przypomnienia i nowe ustalenia, Kwartalnik Historyczny 98/1, 1991, s. 126-127; K. Czerni, Polska racja stanu, Znak 44/3, 1992, s. 138-143 (139-140).
„Krzyżackiego gadu nie ugłaszcze nikt!”, czyli Adam Mickiewicz o Zakonie Krzyżackim i Niemcach, w: Z. H. Nowak (red.), Balticum. Studia z dziejów polityki, gospodarki i kultury XII-XVII wieku ofiarowane Marianowi Biskupowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, Toruń 1992, s. 255-268. „Das Kreuzritter-Reptil wird niemand zähmen”. Adam Mickiewicz über den Deutschen Orden und die Deutschen, Geschichte in Wissenschaft und Unterricht 48, 1997, s. 23-40. Por. G. Fritsche, w: Kulturpolitische Korrespondenz nr 845, 15.10.1992, s. 13-14; C. Kucinski, w: Kulturpolitische Korrespondenz nr 859/861, 15.12.1992, s. 3-5; N. Nowakowska, Wolni sąsiedzi, Gazeta Wielkopolska (wielkopolski dodatek Gazety Wyborczej) nr 280, 28.11.1992, s. 4; Dziennik Poznański, 25.11.1992; M. Grässlin, Die schlimmsten aller Ritter. In den Wechselbädern der Symbolgeschichte: der Deutsche Orden aus polnischer Sicht, Frankfurter Allgemeine Zeitung 12.2.1997, s. 6.
Podręcznik porozumienia, Gazeta Wyborcza nr 241 (1014), 13.10.1992, s. 17.
Pommern bis zum Ende des 30-jährigen Krieges in der Geschichtsschreibung Nordpolens, Zapiski Historyczne 57/1, 1992, s. 37-61. Pomorze Zachodnie do końca wojny trzydziestoletniej w piśmiennictwie historycznym Polski północno-zachodniej w latach 1945-1990, Przegląd Zachodniopomorski 9 (38)/2, 1994, s. 117-139.
Recepty głodnych (organizacja nauki polskiej jest skrajnie marnotrawna), Przegląd Tygodniowy nr 23 (532), 7.06.1992.
Tysiąc lat granicy polsko-niemieckiej, Przegląd Historyczny 83/4, 1992, s. 597-615. Tausend Jahre der deutsch-polnischen Grenze, Jahrbuch für die Geschichte Mittel- und Ostdeutschlands 44, 1995, s. 129-150. Por. J. Maroń, w: Sobótka 52/1-2, 1997, s. 153-154.
Zadawnione urazy (Jedynymi naszymi sąsiadami, którzy u najstarszych polskich dziejopisów zasłużyli na pochwały, byli Węgrzy), Przegląd Tygodniowy nr 36 (545), 6.09.1992, s. 14.
Źródło uprzedzeń. Czy Polska i jej sąsiedzi mogą napisać wspólny podręcznik historii?, Polityka nr 33 (1841), 15.08.1992, s. 11.
Die Deutschen in Polen. Geschichte und Gegenwart, Silta-Brücke. Zeitschrift für finnisch-deutsche Zusammenarbeit 18, 1993, s. 29-30.
Gdzie znajdują się Niemcy Wschodnie? O problemach związanych z przesuwaniem się granic – tytułem wstępu do artykułów Hartmuta Boockmanna i Klausa Zernacka, Przegląd Zachodni nr 4, 1993, s. 3-12. Por. H. Boockmann, Gdzie leżą "Niemcy Wschodnie"? Niemcy i ich historia we wschodniej części Europy Środkowej, tłum. JMP, ibidem, s. 13-24; K. Zernack, Pojęcie historyczne "Niemcy Wschodnie" a niemiecka Landesgeschichte, tłum. E. Janus, ibidem, s. 25-41.
Polens „wiedergewonnene” Westgebiete, Mare Balticum, Lübeck 1993, s. 23-25. Por. R. Day, Mare Balticum 1993, w: Rundschau 81, Sommer 1994.
Prusy, Niemcy i Polska w badaniach naukowych Klausa Zernacka (K. Zernack, Preußen – Deutschland – Polen. Aufsätze zur Geschichte der deutsch-polnischen Beziehungen, hrsg. von W. Fischer und M. G. Müller, Berlin 1991 [Historische Forschungen, Bd. 44]; idem, Deutschlands Ostgrenze, w: Deutschlands Grenzen in der Geschichte, hrsg. von A. Demandt, München 1990, s. 135-159; idem, Der historische Begriff "Ostdeutschland" und die deutsche Landesgeschichte, Nordost-Archiv. Zeitschrift für Regionalgeschichte NF 1, 1992, z. 1, s. 157-173), Roczniki Historyczne 59, 1993, s. 122-126.
Die Deutschen in Polen: vom 10. Jahrhundert bis zur Gegenwart, w: H. van der Meulen (red.), Anerkannt als Minderheit. Vergangenheit und Zukunft der Deutschen in Polen, Baden-Baden 1994, s. 13-20. Por. W. Kessler, w: Zeitschrift für Ostmitteleuropa-Forschung 46/2, 1997, s. 293-294.
Europejska historia Europy (Historia Europy, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1994), Ex Libris 59 (dodatek Życia Warszawy), wrzesień 1994.
Abschied von der Geschichte?/Czy pożegnanie z historią?, Dialog. Magazyn polsko-niemiecki nr 2-3, 1995, s. 18-19.
Artykuły w: Lexikon des Mittelalters, t. 7, München 1995: Posen (s. 124-125); t. 8, München 1995: Stettin (s. 140-141); t. 8, München 1997: Wartislaw I (s. 2058).
Die slawischen Bauern in Pommern an der Schwelle des hochmittelalterlichen Landesausbaus, w: W. Rösener (red.), Grundherrschaft und bäuerliche Gesellschaft im Hochmittelalter, Göttingen 1995, s. 240-271.
Dygresje na marginesie jubileuszu 750-lecia lokacji Szczecina na prawie magdeburskim, w: E. Włodarczyk (red.), Szczecin na przestrzeni wieków. Historia – kultura – sztuka, Szczecin 1995, s. 43-48.
O możliwościach współpracy archeologii i historiografii (rec. Ausgewählte Probleme europäischer Landnahmen des Früh- und Hochmittelalters. Methodische Grundlagendiskussion im Grenzbereich zwischen Archäologie und Geschichte, t. 1-2, Sigmaringen 1993-1994), Roczniki Historyczne 61, 1995, s. 171-173.
Stadtentstehung im slawischen Raum: Zur Kolonisations- und Evolutionstheorie am Beispiel der Städte Pommerns, Zeitschrift für Ostmitteleuropa-Forschung 44/3, 1995, s. 317-357.
Deutsche Ostforschung und polnische Westforschung, Berliner Jahrbuch für osteuropäische Geschichte nr 1 [Festschrift für Klaus Zernack], 1996, s. 379-389. Por. H. Kabel, Im Geschichtsvergleich das Gemeinsame finden. Eine Festschrift zum 65. Geburtstag von Klaus Zernack, Berliner Zeitung 16.6.1996.
Die polnisch-deutsche Grenze seit tausend Jahren, Goetheschule Graudenz XV/7: Sonderheft, Februar 1996, s. 22-32. Tysiąc lat granicy polsko-niemieckiej, ibidem, s. 66-82.
O legendzie dynastycznej Hohenzollernów, Roczniki Historyczne 62, 1996, s. 127-142.
Die mittelalterliche Ostsiedlung – ein alter Streit und neue Ergebnisse, w: F. Seibt, U. Borsdorf, H. T. Grütter (red.), Transit Brügge-Novgorod. Eine Strasse durch die europäische Geschichte, Essen 1997, s. 194-203.
Adalbert, Bischof von Wollin, w: Ch. Lübke (red.), Enzyklopädie zur Geschichte des östlichen Europa (6.-13. Jahrhundert), t. „A”, Greifswald 1998, s. 27.
Pomorze plemienne w świetle powojennych badań, w: H. Kočka-Krenz, W. Łosiński (red.), Kraje słowiańskie w wiekach średnich. Profanum i sacrum. Studia ofiarowane profesor Zofii Kurnatowskiej, Poznań 1998, s. 115-122.
Polsko-żydowska neurastenia, Plus-Minus (dodatek kulturalny Rzeczypospolitej) nr 40 (353), 2/3.10.1999, s. D5.
The Historiography of the So-called „East Colonisation” and the Current State of Research, w: B. Nagy, M. Sebők (red.), The Man of Many Devices, Who Wandered Full Many Ways... Festschrift in Honour of Janos Bak, Budapest 1999, s. 654-667.
Pomorze Zachodnie – historia alternatywna, w: H. Bronk, E. Włodarczyk (red.), Kongres Pomorski. Od historii do przyszłości Pomorza, Szczecin 1999, s. 159-167. Por. R. Kościelny, O alternatywę dla historii alternatywnej, Przegląd Zachodniopomorski 15 (44)/2, 2000, s. 234-237; JMP, Odpowiedź skruszonego, ibidem, s. 237-238.
Adolph Friedrich Riedel o germanizacji Brandenburgii. Przyczynek do kwestii procesów asymilacyjnych na pograniczu słowiańsko-niemieckim, w: S. Bylina (red.), Kościół, kultura, społeczeństwo. Studia z dziejów średniowiecza i czasów nowożytnych, Warszawa 2000, s. 323-330.
Die „alten” und die „neuen” Pommern, Pogranicza. Stettiner kulturelle Zweimonatsschrift, Frankfurter Buchmesse 2000, s. 69-73; wyd. 2: Adalbertusforum. Zeitschrift für ostmitteleuropäische Begegnung 9/1, 2002, s. 17-18; wyd. 3: Pommersches Jahrbuch für Literatur 1, 2003, s. 139-144. Unity from Division. About the „old” and the „new” Pomeranians, Pogranicza. Szczecin’s Bimonthly Culture Magazin, Special Issue 2007, s. 98-104.
Die deutsch-polnische Grenze und die historisch-geographische Nomenklatur von Grenzterritorien, w: G. Stöber, R. Maier (red.), Grenzen und Grenzräume in der deutschen und polnischen Geschichte. Scheidelinie oder Begegnungsraum?, Braunschweig 2000 [Studien zur Internationalen Schulbuchforschung 104], s. 101-108.
Średniowieczne osadnictwo niemieckie na południowym wybrzeżu Bałtyku, w: H. Manikowska, A. Bartoszewicz, W. Fałkowski (red.), Aetas media – aetas moderna. Studia ofiarowane profesorowi Henrykowi Samsonowiczowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, Warszawa 2000, s. 222-230.
Z badań nad historiografią Europy Środkowej i Wschodniej, Przegląd Historyczny 91/3, 2000, s. 451-474. Por. J. Lech, Historiografia – archeologia – marksizm, Przegląd Historyczny 92/3, 2001, s. 339-344; G. Labuda, O założeniach programowych syntezy Historia Pomorza, Zapiski Historyczne 67, 2002, s. 177-196.
Die „Königsfreien” und die mittelalterliche Kolonisation, w: M. Borgolte (red.), Das europäische Mittelalter im Spannungsbogen des Vergleichs. Zwanzig internationale Beiträge zu Praxis. Problemen und Perspektiven der historischen Komparatistik, Berlin 2001, s. 125-133.
„Erbfeindschaften”: Antipolonismus, Preußen- und Deutschlandhaß, deutsche Ostforschung und polnische Westgedanke, w: U. A. J. Becher, W. Borodziej, R. Maier (red.), Deutschland und Polen im 20. Jahrhundert, Hannover 2001 [Studien zur internationalen Schulbuchforschung 82/C], s. 93-94. „Dziedziczna wrogość”: antypolonizm, nienawiść wobec Prus i Niemiec, niemieckie badania wschodnie a polska myśl zachodnia, w: U. A. J. Becher, W. Borodziej, K. Ruchniewicz (red.), Polska i Niemcy w XX wieku. Wskazówki i materiały do nauczania historii, Poznań 2001, s. 66-68.
Słowianie i Niemcy na południowym wybrzeżu Bałtyku w XII i XIII w., w: E. Wilgocki (red.), Instantia est mater doctrinae. Księga jubileuszowa Prof. Władysława Filipowiaka, Szczecin 2001, s. 341-350.
Średniowieczna kolonizacja niemiecka oraz tzw. prawo niemieckie w ujęciu porównawczym, H. Samsonowicz (red.), w: Rozkwit średniowiecznej Europy, Warszawa 2001, s. 94-139.
Polska i Niemcy razem w Europie, Borussia 12 (27), 2002, s. 85-89. Polen und Deutsche gemeinsam in Europa, ibidem, s. 92-96.
Urabianie przeszłości, czyli o inżynierii historycznej, Odra 42/12, 2002, s. 25-30. Por. S. Piskor, Inżynierowie historii, Odra 43/3, 2003, s. 88-90.
„Dialog głuchych” po roku. O polsko-niemieckim dyskursie historyków i obrazie Polski w świecie, Więź nr 6 (536), 2003, s. 111-120. Über den polnisch-deutschen Historikerdiskurs und das Bild Polens in der Welt, Inter Finitimos. Informator Naukowy do Badań nad Stosunkami Polsko-Niemieckimi nr 1, 2003, s. 41-51. Por. J. Croitoru, Bürgerkrieg um Tradition, Frankfurter Allgemeine Zeitung 22.3.2004, s. 33.
Die Reichsuniversität Posen (1941-1945), w: H. Lehmann, O.G. Oexle (red.), Nationalsozialismus in den Kulturwissenschaften, Göttingen 2003, s. 241-270.
Preußen zwischen Deutschland und Polen, w: M. Weber (red.), Preußen in Ostmitteleuropa. Geschehensgeschichte und Verstehensgeschichte, München 2003, s. 63-82. wyd. 2 niemieckie, zmienione: w: B. Kerski (red.), Preussen. Erbe und Erinnerung. Essays aus Polen und Deutschland, Potsdam 2005, s. 59-85. Prusy pomiędzy Niemcami a Polską, Borussia 33-34, 2004, s. 9-23; 2 wyd. polskie: w: B. Kerski (red.), Prusy. Pamięć i dziedzictwo, Szczecin 2004 [Polsko-Niemiecka Biblioteka Szczecińska], s. 51-75.
Volksgeschichte à la polonaise. Vom Polonozentrismus im Rahmen der sogenannten polnischen Westforschung, besonders der Zwischenkriegszeit, w: M. Hettling (red.), Volksgeschichten in Europa der Zwischenkriegszeit, Göttingen 2003, s. 239-271. Rec.: J. Hackmann, w: H-Soz-u-Kult 06.05.2004, w: http://hsozkult.geschichte.hu-berlin.de/rezensionen/2004-2-087; T. Etzemüller, w: Sehepunkte. Rezensionjournal für die Geschichtswissenschaft 4/7-8, 2004.
Bush w Londynie, Putin w Poznaniu, Gazeta Wyborcza/Poznań 12.12.2003, s. 10.
Dobra wola i polskie niepokoje, Gazeta Wyborcza 11.08.2004. Por.: M. Rybiński, Stosunki polsko-niemieckie, Rzeczpospolita 12.08.2004; JMP: Stosunki polsko-niemieckie (w odpowiedzi Maciejowi Rybińskiemu), Rzeczpospolita nr 212, 9.09.2004, s. A8.
Nationalitätenfrage. Kaum Spielräume: Die Vertreibung der Deutschen in Polen, Frankfurter Rundschau 20.08.2004.
Nie płaczmy po twierdzy kostrzyńskiej, w: Dialog loci: Kunst an einem verlorenen Ort. Kunstbuch zur internationalen Ausstellung Dialog loci auf dem Gelände der Festung Kostrzyn/Küstrin, 19. Juni bis 31. August 2004, Hilden 2004, s. 33-45; wyd. 2: Pogranicza 2004, nr 5, s. 93-99. Weinen wir der Festung Küstrin nicht nach!, w: Dialog loci: Kunst an einem verlorenen Ort. Kunstbuch zur internationalen Ausstellung Dialog loci auf dem Gelände der Festung Kostrzyn/Küstrin, 19. Juni bis 31. August 2004, Hilden 2004, s. 33-45; wyd. 2: Pommersches Jahrbuch für Literatur 2, 2006, s. 187-197. We will not Mourn the Loss of the Kostrzyn Fortress!, w: Dialog loci: Kunst an einem verlorenen Ort. Kunstbuch zur internationalen Ausstellung Dialog loci auf dem Gelände der Festung Kostrzyn/Küstrin, 19. Juni bis 31. August 2004, Hilden 2004, s. 154-157.
Polish „myśl zachodnia” and German „Ostforschung”: an Attempt at a Comparison, w: M. Fahlbusch, I. Haar (red.), German Scholars and Ethnic Cleansing, New York: Berghahn Books 2004, s. 260-271.
Procesy migracyjne, kolonizacyjne i asymilacyjne w średniowiecznej Europie Środkowo-Wschodniej i Wschodniej. Próba bilansu, w: M. Salamon, J. Strzelczyk (red.), Wędrówka i etnogeneza w starożytności i średniowieczu, Kraków 2004, s. 313-326.
The Colonization of Central Europe as the Problem of World History and Historiography, German History 22, 2004, s. 323-343. Średniowieczna kolonizacja Europy Środkowej jako problem historii powszechnej i porównawczej historii historiografii, Przegląd Historyczny 97, 2006, s. 203-220.
Czarne chmury nad „Dokumentacją wypędzeń Niemców....”, Przegląd Polityczny 72, 2005, s. 202-203.
„Zamknęliśmy drzwi na klucz...”. Dwudziestowieczne przesiedlenia: pamięć i historia, Więź nr 10, 2005, s. 91-101; wyd. 2 poszerzone: „Zamknęliśmy drzwi na klucz”: Zagadnienie przymusowych przesiedleń oraz problem pogodzenia się z pamięcią w kontekście zadań historii najnowszej, w: E. Włodarczyk, P. Migdalski, R. Meyer (red.), Problematyka przymusowych przesiedleń i stosunków polsko-niemieckich po 1945 roku jako przedmiot badań historycznych i praktyki szkolnej, Szczecin 2007, s. 7-25. „Wir haben die Tür abgeschlossen”. Das Problem der Vertreibungen im 20. Jahrhundert, Merkur. Zeitschrift für europäisches Denken nr 6, 2006, s. 513-521; wyd. 2 poszerzone: Wir haben die Tür abgeschlossen: Das Problem der Vertreibung im 20. Jahrhundert und der Versöhnung mit der Erinnerung im Kontext der Aufgaben der Zeitgeschichte, w: Th. Strobel, R. Maier (red.), Das Thema Vertreibung und die deutsch-polnischen Beziehungen in Forschung, Unterricht und Politik, Hannover: Verlag Hahnsche Buchhandlung 2008, s. 13-28.
Abdera i Lechistan. Uwagi do historii porównawczej Ubekistanu, Odra 46/12, 2006, s. 29-33.
„Brońmy honoru ojców naszych Słowian i Polaków przed germańskimi oszczercami”. Germanizacja Słowiańszczyzny połabskiej w historiografii polskiej przełomu XVIII i XIX wieku jako wyraz narastającego konfliktu polsko-niemieckiego, w: W. Stępiński, D. Szudra, R. Techman (red.), Tempus nostrum est. Księga pamiątkowa ofiarowana profesorowi Edwardowi Włodarczykowi w 60. rocznicę urodzin, Szczecin 2006, s. 419-426.
Brunatniejący pejzaż. O polskiej atmosferze w dobie braci Kaczyńskich, Słowo/Das Wort (Berlin) nr 71, wiosna 2006, s. 3-9; Die Landschaft wird brauner. Über die Atmosphäre in Polen zur Zeit der Brüder Kaczyński, Das Wort/Słowo (Berlin) nr 71, Frühling 2006, s. 3-10.
Gemeinsames in einer leidvollen Geschichte. Chancen zur Überwindung deutsch-polnischer Differenzen, Neue Zürcher Zeitung nr 207, 7.09.2006, s. 5.
„Mieczem, krzyżem, pługiem”. Germanizacja Brandenburgii i krajów sąsiednich w świetle historiografii niemieckiej końca XVIII i pierwszej połowy XIX wieku, w: A. A. Sikorski, A. M. Wyrwa, Cognitioni gestarum. Studia z dziejów średniowiecza dedykowane Profesorowi Jerzemu Strzelczykowi, Poznań-Warszawa 2006, s. 581-595.
Od Monachium przez Wannsee do Auschwitz. Droga do Zagłady, Więź nr 3, 2006, s. 99-112; wyd. 2: Słowo/Das Wort (Berlin) nr 72, lato 2006, s. 18-29; Von München über Wannsee nach Auschwitz. Der Weg zum Holocaust, Das Wort/Słowo (Berlin) nr 72, Sommer 2006, s. 20-32. From Munich through Wannsee to Auschwitz: The Road to the Holocaust, Journal of the Historical Society 7/6, 2007, s. 155-175; wyd. 2: Contemporary Literary Criticism 252, 2008, s. 89-99 (wydawca: Gale, Cengage Learning: Detroit, New York etc.)
Pojednanie z poplątaniem, Polityka nr 23, 10.06.2006, s. 40-42.
35 Jahre deutsch-polnische Schulbuchkommission: Ein Beitrag zum Umgang mit dem Anspruch auf Wahrheit im binationalen Diskurs, w: Ch. Kühberger, Ch. Lübke, Th. Terberger (red.), Wahre Geschichte – Geschichte als Ware. Die Verantwortung der historischen Forschung für Wissenschaft und Gesellschaft. Beiträge einer Internationalen Tagung vom 12. bis 14. Januar 2006 im Alfried Krupp Wissenschaftskolleg Greifswald, Rahden/Westf.: Verlag Marie Leidorf GmbH 2007, s. 253-260.
Anmerkungen zur neueren Literatur über Zwangsmigrationen im östlichen Europa, Inter Finitimos. Jahrbuch zur deutsch-polnischen Beziehungsgeschichte nr 5, 2007, s. 208-216.
Otwieranie drzwi złu. Lustracja: Logika praworządności w zderzeniu z „logiką Wschodu”, Odra 47/6, 2007, s. 16-23.
Slawen und Deutsche in Pommern im Mittelalter, w: K. Herbers, N. Jaspers (red.), Grenzen und Grenzüberschreitungen an den Peripherien Europas im Mittelalter: West und Ost im Vergleich, Berlin 2007 [Europa im Mittelalter 7], s. 73-91.
W koleinach stereotypów, Odra 47/12, 2007, s. 12-18. In den Spurrinnen der Stereotype: Deutsch-polnische Verkehrshindernisse, Merkur. Deutsch Zeitschrift für europäisches Denken 62/3, 2008, s. 261-266.
Wiele twarzy historii: wokół pamięci, historiografii, polityki historycznej i inżynierii historycznej, Więź nr 1, 2007, s. 17-28. Die vielen Gesichter der Geschichte: Erinnerung und Geschichtspolitik in Polen, Blätter für deutsche und internationale Politik nr 1, 2008, s. 83-94. Les moltes cares de la història: Memòria i política de la història a Polònia, tłum. Jesus Millan, Afers (61, wiosna 2009, w druku)
Lustracja na Uniwersytecie Szczecińskim, Gazeta Wyborcza/Szczecin 27.03.2007. Po wyroku na ustawę lustracyjną, Gazeta Wyborcza/Szczecin 14.05.2007.
Potrzebny jest nasz sprzeciw, Gazeta Wyborcza/Szczecin 15-16.12.2007.
Szczecińskie święto: Nie ma 5 lipca bez 26 kwietnia, Kurier Szczeciński nr 93 (17.099), 15.05.2007, s. 20.
Die brandenburgischen Kietze – Eine Institution slawischen Ursprungs oder ein Produkt askanischer Herrschaft?, w: D. Bulach, M. Hardt (red.), Zentrum und Peripherie in der Germania Slavica. Beiträge zu Ehren von Winfried Schich, Stuttgart: Franz Steiner Verlag 2008, s. 181-202.
Medieval Colonisation in East Central Europe, w: Ch. Ingrao, F. A. J. Szabo (red.), The Germans and the East, West Lafayette, Indiana: Purdue University Press 2008, s. 27-36.
Stwórzmy europejskie muzeum Stettin-Szczecin, Gazeta Wyborcza/Szczecin 16.05.2008, s. 7; wyd. 2 pt. Europejskie muzeum dla Szczecina, Na Szlaku 22, wrzesień 2008, nr e-9 (218), s. 11-12 (wersja internetowa: http://www.naszlaku.ovh.org/arch/2008/e-9(218)_2008.pdf )
Potrzebujemy autentycznych reform, Forum Akademickie, czerwiec 2008, nr 6, s. 24-25.
Kłopotliwy pomnik w mieście z trudną historią, Gazeta Wyborcza/Szczecin 13.06.2008, s. 6-7. Por. m.in.: Robert Kościelny, Knut pamięci nad miastem, Gazeta Wyborcza/Szczecin 17.10.2008; Ewa Podgajna, Pomnik Wdzięczności pozostaje na miejscu, Gazeta Wyborcza/Szczecin 30.10.2008; Konstul Rosji: to nie jest miejsce dla gwiazdy (Jurij Aleksiejew w rozmowie z Ewą Podgajną), Gazeta Wyborcza/Szczecin 31.10.2008.
Strącona gwiazda wdzięczności, Gazeta Wyborcza/Szczecin 7.11.2008.
Bronisław Geremek (necrològica), L’Avenç 338, septembre 2008, s. 6.
Szczecin otwarty na hałas. Czy ptaki i cisza są nienowoczesne, czy władze miasta anachroniczne ?, Gazeta Wyborcza/ Szczecin 3.09.2008, s. 6. Odp. czytelników: Szczecin otwarty na hałas, czyli gdzie są wiewiórki ?, Gazeta Wyborcza/Szczecin 5.09.2008.
Sedina nie pasuje do polskiego Szczecina, Gazeta Wyborcza/Szczecin 24.10.2008.
Die Deutschen in der polnischen Sicht bis zum Ende des 18. Jahrhunderts, w: E. Dmitrów / T. Weger (red.): Deutschlands östliche Nachbarschaften. Eine Sammlung von historischen Essays für Hans Henning Hahn, Frankfurt am Main: Peter Lang 2008 (Die Deutschen und das östliche Europa 3), (w druku jesień 2008).
RECENZJE I OMÓWIENIA Rec.: Skarby szczecińskiego archiwum, Szczecin 1979 oraz Das Stadtarchiv Rostock, Rostock 1976, Studia Źródłoznawcze 26, 1981, s. 240.
Rec.: T. Białecki, Z. Chmielewski, K. Kozłowski, Szczecin w dokumentach 1945, Szczecin 1980, Studia Historica Slavo-Germanica 11, 1982, s. 196-198.
Rec.: Pommern und Mecklenburg. Beiträge zur mittelalterlichen Städtegeschichte, hrsg. von R. Schmidt, Köln-Wien 1981, Zapiski Historyczne 48/3, 1983, s. 154-157.
Rec.: J. Zdrenka, Regesty dokumentów zachodniopomorskich w archiwum gdańskim, cz. 1-2 (Informator Archiwalny WAP w Szczecinie nr 8, Szczecin 1981, s. 1-40 oraz nr 9, Szczecin 1982, s. 1-34), Kwartalnik Historyczny 90/4, 1983, s. 990-991.
Rec.: J. Zdrenka, Regesty dokumentów zachodniopomorskich w archiwum gdańskim, cz. 3 (Informator Archiwalny WAP w Szczecinie nr 10, Szczecin 1982, s. 21-50), Kwartalnik Historyczny 91/3, 1984, s. 574-575.
Rec.: M. Ludwig, Tendenzen und Erträge der modernen polnischen Spätmittelalterforschung, unter besonderer Berücksichtigung der Stadtgeschichte, Berlin 1983, Kwartalnik Historyczny 92/3, 1985, s. 704-705.
Rec.: J. Maślanka, Literatura a dzieje bajeczne, Warszawa 1984, Roczniki Historyczne 52, 1986, s. 213-215.
Rec.: Greifswald-Stralsunder Jahrbuch, t. X do XIV z lat 1972 do 1982, Materiały Zachodniopomorskie 30, 1984 (1987), s. 326-330.
Rec.: P. Donat, Die Mecklenburg – eine Hauptburg der Obodriten, Berlin 1984, Slavia Antiqua 30, 1984 (1987), s. 139-141.
Rec.: K. Conrad, Urkundliche Grundlagen einer Siedlungsgeschichte Pommerns bis 1250 (Zeitschrift für Ostforschung 31, 1982, s. 337-360), Studia Źródłoznawcze 30, 1987, s. 203-204
O nowym wydaniu Dziejów Szczecina (Rec.: Dzieje Szczecina: wiek X – 1805, red. G. Labuda, Warszawa-Poznań 1985), Roczniki Historyczne 54, 1988, s. 227-234.
Rec.: Brandenburgische Kirchenbücher. Übersicht über die Bestände der Pfarr- und Kirchenarchive in den Sprengeln Cottbus, Eberswalde und Potsdam der Evangelischen Kirche in Berlin-Brandenburg, gesammelt von K. Themel, bearb. von W. Ribbe, Berlin 1986, Roczniki Historyczne 54, 1988, s. 251-252.
Rec.: J. Spors, Studia nad wczesnośredniowiecznymi dziejami Pomorza Zachodniego (XII-pierwsza połowa XIII w.), Słupsk 1988, Baltische Studien NF 75, 1989, s. 137-138
Rec.: J. Zdrenka, Polityka zagraniczna książąt szczecińskich w latach 1295-1411, Słupsk 1987, Baltische Studien NF 75, 1989, s. 138-139.
Rec.: A. Wędzki, Ze studiów nad procesami osadniczymi ziem Polski zachodniej – wybrane zagadnienia, Wrocław 1987, Kwartalnik Historyczny 96/1-2, 1989, s. 293-295.
Rec.: Bürger, Bauer, Edelmann. Berlin im Mittelalter, Berlin 1987, Kwartalnik Historyczny 96/3-4, 1989, s. 203-204.
Rec.: R. Benl, Die Gestaltung der Bodenrechtsverhältnisse in Pommern vom 12. bis zum 14. Jahrhundert, Köln 1986, Przegląd Historyczny 80/4, 1989, s. 830-831.
Rec.: Untersuchungen zu Handel und Verkehr der vor- und frühgeschichtlichen Zeit in Mittel- und Nordeuropa, Teil. 3: Der Handel des frühen Mittelalters, Göttingen 1985, Roczniki Historyczne 55/56, 1989/1990, s. 227-231.
Głos w kwestii początków Berlina (w związku z książką Z. Seyera, Berlin im Mittelalter. Die Entstehung der mittelalterlichen Stadt, Berlin 1987), Roczniki Historyczne 55/56, 1989/1990, s. 195-198.
Rec.: Katalog planów miasta Szczecina 1590-1944, opr. B. Kozińska, H. Kożan-Maciejewicz i M. Stelmach, Szczecin 1989, Baltische Studien NF 76, 1990, s. 163.
Rec.: Genetische Siedlungsforschung in Mitteleuropa und seinen Nachbarräumen, hrsg. von K. Fehn, K. Brandt, D. Denecke, F. Irsigler, unter Redaktion von P. Burggraaff, Bd. 1-2, Bonn 1988, Kwartalnik Historyczny 97/3-4, 1990, s. 201-202.
Rec.: Die Hanse. Lebenswirklichkeit und Mythos, hrsg. von J. Bracker, Bd. I-II, Hamburg 1989, Przegląd Historyczny 81, 1990, s. 717-718.
Rec.: S. Rospond, Słownik etymologiczny miast i gmin PRL, Wrocław 1984, Slavia Occidentalis 46/47, 1990, s. 368-374.
Jan Bugenhagen i początki reformacji na Pomorzu Zachodnim (Rec.: H.-G. Leder und N. Buske, Reform und Ordnung aus dem Wort. Johannes Bugenhagen und die Reformation im Herzogtum Pommern, Berlin 1985), Materiały Zachodniopomorskie 37, 1991, s. 331-334.
Rec.: H. Boockmann, Die Stadt im späten Mittelalter, München 1987 (wyd. 2), Roczniki Historyczne 57, 1991, s. 179.
Rec.: M. Brzezina, Polszczyzna Niemców, Warszawa–Kraków 1989, Roczniki Historyczne 58, 1992, s. 139-140.
Rec.: Spannungen und Widersprüche. Gedenkschrift für František Graus, hrsg. von S. Burghartz, H.-J. Gilomen, G. P. Marchal, R. C. Schwinges, K. Simon-Muscheid, Sigmaringen 1992, Roczniki Historyczne 58, 1992, s. 118-121.
Lach i Szwab. Rec. z „Polacy i Niemcy. Z badań nad kształtowaniem się heterostereotypów etnicznych”, red. K. Wajda, Toruń 1991, Odra 32/11, 1992, s. 96-97.
Lach i Moskal, Rec. z A. Kępiński, Lach i Moskal. Z dziejów stereotypu, Warszawa 1990 orazz E. Kiślak, Car-trup i król-duch. Rosja w twórczości Słowackiego, Warszawa 1991, IBL PAN, Odra 33/1, 1993, s. 97-99.
Rec.: Prignitz-Kataster 1686-1687, hrsg. von W. Vogel, Köln 1985, Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych 51/52, 1990/1991 (1993), s. 198-200.
Rec.: Friedrich Barbarossa. Handlungsspielräume und Wirkungsweisen des staufischen Kaisers, hrsg. von A. Haverkamp, Sigmaringen 1992, Roczniki Historyczne 59, 1993, s. 139-141.
Rec.: Johannes Bugenhagen, Pomerania, hrsg. von O. Heinemann, Köln-Wien 1986, Studia Źródłoznawcze 34, 1993, s. 123-124.
Rec.: Gerard Labuda, Mieszko II król Polski (1025-1034). Czasy przełomu w dziejach państwa polskiego, Kraków 1992, Acta Poloniae Historica 70, 1994, s. 175-178.
Rec.: L. Enders, Die Uckermark. Geschichte einer kurmärkischen Landschaft vom 12. bis zum 18. Jahrhundert, Weimar 1992, Roczniki Historyczne 60, 1994, s. 245-247.
Rec.: H. Ewe, Das alte Stralsund. Kulturgeschichte einer Ostseestadt, Weimar 1994, Roczniki Historyczne 60, 1994, s. 247.
Rec.: Kaiser Friedrich Barbarossa. Landesausbau – Aspekte seiner Politik – Wirkung, hrsg. von E. Engel, B. Töpfer, Weimar 1994, Roczniki Historyczne 60, 1994, s. 224-225.
Rec.: E. Linnenkohl, Die Wenden und die „Slawen” genannten Völker. Sprachliche Widerlegung der These von den „slawischen Völkern”, Frankfurt/Main 1993, Roczniki Historyczne 60, 1994, s. 236-238.
Rec.: Schlesisches Urkundenbuch, Bd. IV., bearb. von W. Irgang, Köln-Wien 1988, Silesia Antiqua 36/37, 1994, s. 254-255.
Rec.: Erwerbspolitik und Wirtschaftsweise mittelalterlicher Orden und Klöster, hrsg. von K. Elm, Berlin 1992, Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych 53/55, 1993/1995, s. 124-125.
Rec.: Ch. Lübke, Arbeit und Wirtschaft im östlichen Mitteleuropa, Stuttgart 1991, Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych 53/55, 1993/1995, s. 117.
Rec.: P. Erlen, Europäischer Landesausbau und mittelalterliche deutsche Ostsiedlung. Ein struktureller Vergleich zwischen Südwestfrankreich, den Niederlanden und dem Ordensland Preußen, Marburg/Lahn 1992, Kwartalnik Historyczny 103/1, 1996, s. 79-83.
Rec.: J. Hackmann, Ostpreußen und Westpreußen in deutscher und polnischer Sicht. Landeshistorie als beziehungsgeschichtliches Problem, Wiesbaden 1996, Nordost-Archiv. Zeitschrift für Regionalgeschichte NF 6/2, 1997, s. 826-830.
Rec.: H. Fuhrmann, Überall ist Mittelalter. Von der Gegenwart einer vergangenen Zeit, München 1997, Roczniki Historyczne 63, 1997, s. 170-171.
Rec.: Regesty dokumentów miasta Szczecina z lat 1243-1856, opr. i tłum. R. Gaziński, J. Grzelak, J. Podralski, Szczecin 1993; Regestenbuch der Urkundensammlung der Stadt Stettin 1843-1856. Auf Grund des Manuskriptes von Karl Otto Grotefend zum Druck vorbereitet von Dr. B. Frankiewicz u. Mag. J. Grzelak, Teil. 1-2, Szczecin 1996, Roczniki Historyczne 65, 1999, s. 265-267.
Rec.: R. Unterstell, Klio in Pommern. Die Geschichte der pommerschen Historiographie 1815-1945, Köln 1996, Roczniki Historyczne 65, 1999, s. 267-268.
Rec.: P. Buras, P. Klimiuk, O. Osica, Niemcy w polskiej literaturze naukowej i publicystyce 1989-1996. Bibliografia, red. naukowa W. M. Góralski, Warszawa 1997, Studia Polityczne 12, 2001, s. 257-260.
Rec.: Elżbieta Foster und Cornelia Willich, Ortsnamen und Siedlungsentwicklung. Das nördliche Mecklenburg im Früh- und Hochmittelalter, mit einem siedlungsgeschichtlichen Beitrag von Torsten Kempke, Franz Steiner Verlag Stuttgart 2007, SS. 532, zusätzlich 2 Karten, Zeitschrift für Ostmitteleuropa-Forschung 2008 (w druku)
KOMUNIKATY
Konferencja Połabska w Poznaniu w dniach 28-29 IV 1980 r., Studia Historica Slavo-Germanica 10, 1981, s. 306-307.
Dzieje Brandenburgii i Prus. Sprawozdanie z Sesji Naukowej w Poznaniu w dniu 4 IV 1986 r., Kwartalnik Historyczny 93/4, 1986, s. 1183-1184.
Dzieje Brandenburgii i Prus. Sprawozdanie z Sesji Naukowej w Poznaniu w dniach 30-31 IV 1987 r., Kwartalnik Historyczny 94/3, 1987, s. 266-267.
Polski dzień w Max-Planck-Institut für Geschichte w Getyndze (RFN). Informacja o wykładzie Johannesa Frieda w dniu 30 listopada 1988 r. na temat korony królewskiej Bolesława Chrobrego, Kwartalnik Historyczny 97/1-2, 1990, s. 243.
Kolonizacja niemiecka i na prawie niemieckim w Europie środkowej w średniowieczu. Sprawozdanie z konferencji w Berlinie Zachodnim w dniach 4-6 IV 1989 r., Kwartalnik Historyczny 97/1-2, 1990, s. 243-244.
Granica na Odrze i Nysie Łużyckiej na tle historii stosunków polsko-niemieckich. Międzynarodowa konferencja (Berlin, 15-17 IV 1991 r.), Nauka Polska nr 1-2, 1992, s. 166-167.
Gospodarka i kultura jako pomost między Europą Wschodnią i Zachodnią – w związku z europejskim podręcznikiem do historii. Międzynarodowa konferencja w Königstein koło Drezna w dniach 28 X - 1 XI 1992 r., Kwartalnik Historyczny 100/1,1993, s. 171-173.
WYWIADY, DROBNE PRZYCZYNKI I LISTY DO GAZET, DRUKI ULOTNE, NEKROLOGI Mieszko I, w: Program obchodów tysiąclecia śmierci Mieszka I (992-25 maja 1992), o.O, o.D. [Poznań 1992].
Wywiad: Sąsiedzkie prawo do ...waśni. Rozmawiała Jolanta Lenartowicz, Głos Wielkopolski nr 302 (14.812), 24-27.12.1992, s. 22.
Wywiad: Spokojne granice? Rozmawiała Jolanta Lenartowicz, Głos Wielkopolski nr 114 (14.930), 19.5.1993, s. 24.
Co ma Hitler do Malborka, Polityka nr 49 (1961), 3.12.1994, s. 25.
Na rubieży, Polityka nr 13 (1925), 26.03.1994, s. 22. Por. (Tess), Tysiąc głów w piasku, Na Rubieży. Kwartalnik Historyczno-Publicystyczny Stowarzyszenia Upamiętniania Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów 1 (7), 1994, s. 31-32.
Wywiad: Ja, pępek świata... Rozmawiała Jolanta Lenartowicz, Głos Wielkopolski nr 299 (15.419), 24-26.12.1994, s. 17.
Wywiad: Z tarczą czy na tarczy? Rozmawiała Jolanta Lenartowicz, Głos Wielkopolski nr 106 (15.560), 9.05.1995, s. 3.
Wywiad: Niebezpieczne spotkania. Rozmawiała Jolanta Lenartowicz, Głos Wielkopolski nr 133 (15.587), 9.06.1995, s. 4.
Jeszcze o Archiwum PAN, Gazeta Poznańska nr 216, 16.09.1997, s. 3.
Profesor z głową w chmurach [rzecz o A. Gąsiorowskim], Głos Wielkopolski nr 273 (16.329), 24.11.1997, s. 10.
Kanalizacja: wielka rura, wielki problem, Starołęka. Biuletyn informacyjny Rady Osiedla 4/3 (28), 1999, s. 3.
Kanalizacja: mieszkańcom i władzom do sztambucha, Starołęka. Biuletyn informacyjny Rady Osiedla 4/5 (30), 1999, s. 4-5.
Wypowiedź: Głos Wielkopolski nr 155 (16.822), 6.07.1999, s. 2.
Wywiad: Coraz śmielej. Rozmawiała Jolanta Lenartowicz, Głos Wielkopolski 37 (16.704), 13-14.02.1999, s. 4.
Wspaniali ludzie i wielki zastój, Gazeta Wyborcza/Poznań nr 48 (2659), 26-27.02.2000, s. 12.
Wywiad: Mity tworzą państwa i narody. Rozmawiała Halina Kapanowska, Głos Szczeciński. Magazyn nr 60 (16.566), 11-12.3.2000, s. 13.
Nekrolog: Pożegnanie: Wolfgang J. Mommsen 1930-2004, Gazeta Stołeczna (warszawski dodatek „Gazety Wyborczej”) nr 200, 26.08.2004, s. 10.
Polacy od zawsze, Tygodnik Powszechny nr 41, 9.10.2005, s. 4.
List otwarty do Pana Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Kazimierza Michała Ujazdowskiego z 8 maja 2006 r., opublikowany w wielu językach (polski, angielski, niemiecki, hiszpański, kataloński); m.in. Offener Brief an den polnischen Kulturminister Kazimierz Michał Ujazdowski, Polen und wir nr 4, 2006; Thüringische Landeszeitung 10.05.2006; Infodienst der Deutsch-Polnischen Gesellschaft, Sommer 2006; DeutschlandRadio Kultur 17.05.2006 (wraz z wywiadem); Frankfurter Allgemeine Zeitung 10.05.2006; Der Standard 10.05.2006; Kurier Szczeciński nr 92 (487), 12.05.2006, s. 2; nr 95 (17.490), 17.05.2006, s. 5; Gazeta Wyborcza/Szczecin 12.05.2006, 17.05.2006, 19.05.2006 etc.
Andrzej Lepper kontra prof. Jan M. Piskorski (list do redakcji), Gazeta Wyborcza 18.05.2006. Wydania polskie, angielskie, niemieckie, hiszpańskie i katalońskie. Por. m.in.: M. Martynowski, Znalazł się profesor, strona internetowa Samoobrony, 24.05.2006; P. Woldan, Profesor go nie przeprosi, Angora nr 23, 4.06.2006, s. 9.
Dyskusja: Z Niemcami po Jedwabnem. Dyskutują Marek A. Cichocki, Jan M. Piskorski, Thomas Urban, Klaus Ziemer, Jacek Borkowicz, Tomasz Liścicki, Więź nr 5, 2006, s. 26-40.
Wywiad: Andrzej Lepper o Hitlerze. Granica została przekroczona. Rozmawiał Bogdan Twardochleb, Kurier Szczeciński nr 99 (17.494), 23.05.2006, s. 18.
Wywiad: „Was gut ist und richtig, wissen sie”. Rozmawiał Christian Stelzer, Nordkurier 11.07.2006, s. 3. „Ells saben el que és bo i correcte”, tłum. Jesus Millan, L’AVENÇ (Barcelona) 316/9, 2006, s. 12-13.
Wywiad: Centrum przeciwko Wypędzeniom: jak rozstrzygnąć spór? Wspólne muzeum na granicy. Rozmawiał Bogdan Twardochleb, Kurier Szczeciński nr 212 (17.607), 31.10.2006/1.11.2006, s. 11. Wywiad: Jacques Pilet, Ein polnisches Reisetagebuch, Cicero nr 12, 2006. La suite du Carnet de voyage de Jacques Pilet en Pologne, relatio.fr l’Europa en Revue, 19.01.2007.
Potrzebny jest nasz sprzeciw, Gazeta Wyborcza/Szczecin 15-16.12.2007.
Wywiad: Schwerste Niederlage für Kaczynski-Zwillinge. Rozmawiał Christian Stelzer, Nordkurier 15.05.2007
Wywiad: Politycy powinni zostawić historię w spokoju. Rozmawiała Melanie Longerich, Głos Szczeciński (Magazyn) nr 135, 22.06.2007, s. 14.
Wywiad: Barbarzyńcy w ogrodzie, czyli park szczeciński. Rozmawiała Kinga Konieczny, Gazeta Wyborcza/Szczecin 19.06.2008.
TŁUMACZENIA
H. Ludat, Słowianie – Niemcy – Europa, Wybór prac & tłum. JMP, Marburg-Poznań: Herder-Institut & PTPN 2000, ss. 378 (z niemieckiego i angielskiego). + Herbert Ludat (1910-1993) – historyk Słowiańszczyzny zachodniej i stosunków polsko-niemieckich, s. 325-354. Rec.: A. Krawiec, Historyk i historia, Gazeta Wielkopolska (wielkopolski dodatek Gazety Wyborczej) nr 3 (2915), 4.1.2001, s. 7; M. Krzoska, Inter Finitimos Informator Naukowy do Badań nad Stosunkami Polsko-Niemieckimi nr 17-18, 2000, s. 66-76; B. Białkowski, w: Zeitschrift für Ostmitteleuropa-Forschung 50, 2001, s. 301.
H. Boockmann, Gdzie leżą „Niemcy Wschodnie”?, Przegląd Zachodni nr 4, 1993, s. 3-12 (z niemieckiego).
G. G. Iggers, Nacjonalizm a historiografia 1789-1996. Przykład niemiecki, Przegląd Zachodni nr 4, 2004, s. 15-32 (z angielskiego).
M. Burleigh, Rycerze, nacjonaliści i historycy. Obraz średniowiecznych Prus w okresie od Oświecenia po 1945 rok, Przegląd Zachodni (z angielskiego – w druku).
|